Bez czarny

Zdjęcie: www.baumschule-horstman

Słodko-gorzki, intensywny, tajemniczy i przyciągający zapach roznosi się w powietrzu, kiedy kilkanaście kroków dalej kwitnie drzewo, które od lat było postrzegane jako drzewo życia... należące do roślin świętego gaju.
Podobno kilka chwil kontaktu z tym drzewem wystarczy, żeby zmęczony człowiek poczuł przypływ energii.



 
                                                    
Bez czarny

                                                                                                                                                             

Przemarzłeś? Czujesz, że bierze Cię przeziębienie? Boli Cię gardło, masz zapalenie migdałków lub anginę? Kaszel? Gorączka? Zapalenie spojówek?
Masz problemy z przemianą materii?
Borykasz się z trądzikiem?
A może po prostu chcesz wzmocnić odporność organizmu? 

Bez czarny, to kolejna, obok pokrzywy, roślina o wspaniałych właściwościach leczniczych.
Nie musisz od razu szukać pomocy u lekarza i faszerować się antybiotykami i innymi lekami pochodzenia syntetycznego. 

'Pan stworzył z ziemi lekarstwa, a człowiek mądry nie będzie nimi gardził'
 (Syr 38)

  Jak działa, na co stosować? 

Czyli bez czarny w praktyce.

Wszystkie części bzu czarnego zawierają toksyczny składnik zwany sambunigryną dlatego pod żadnym pozorem nie wolno spożywać żadnych części rośliny w stanie surowym(!). Składnik ten po spożyciu jest rozkładany do cyjanowodoru, co powoduje poczucie słabości, niekiedy wymioty. Jednak podczas przetwarzania (suszenie, gotowanie itp.) sambunigryna ulega rozkładowi, co pozwala na zupełnie bezpieczne stosowanie. 

Jeśli ktoś nie ma możliwości zbierania kwiatów lub owoców bzu czarnego, to może bez problemu kupić je w stacjonarnych lub internetowych sklepach ze zdrową żywności. 
Ja za suszone owoce (100 g) zapłaciłam około 5 zł. 
Cena ta waha się w granicach 5-7 zł za 100 g. 50 g suszonych kwiatów bzu czarnego kosztuje około 2-3 zł.

Herbatę (właściwie napar) z takich owoców/kwiatów przyrządzimy w następujący sposób:

• 1- 2 małe łyżki owoców/kwiatów zalewamy 0,25 l wrzątku;
• Przykrywamy i czekamy ok.10-15 min.;
• Odlewamy napar, a zużyte zioła wyrzucamy;
• Wskazane jest słodzenie przygotowanego naparu miodem - zwiększa to nie tylko walory smakowe, ale również wartości odżywcze  - podczas przeziębienia szczególnie poleca się słodzenie miodem lipowym; oczywiście można pić również bez słodzenia

Na ból gardła, anginę, czy zapalenie migdałków wskazane jest płukanie takim naparem gardła kilka razy dziennie. Żeby zwiększyć lecznicze efekty można przygotować taką płukankę łącząc następujące zioła: bez czarny, szałwia, kora dębu, rumianek.

Przy trądziku można stosować okłady na skórę z naparu, co działa przeciwzapalnie i anstyseptycznie (Przy czym zdecydowanie warto nie zapominać o piciu naparu z suszonej pokrzywy lub soku z pokrzywy(!) i dodatkowo pić napar z owoców lub kwiatów, najpierw 2 szklanki dziennie przez 2 tygodnie, później 1 szklanka dziennie.

Napar ten łagodzi też przebarwienia powstałe na skórze.

Okłady można też stosować na "worki i cienie" pod oczami, przy zapaleniu spojówek oraz przy zapaleniu narządów płciowych. 


Przy przeziębieniu napar można podawać zarówno dorosłym, jak i małym dzieciom powyżej pierwszego roku życia.  
Dr Różański zaleca pić po 100 ml co 2 godziny przy nieżytach układu oddechowego, przeziębieniu (jak i przy gorączce- działa napotnie i oczyszcza organizm), przy innych chorobach((pękanie naczyń krwionośnych, profilaktyka kamicy moczowej, kuracje odtruwające, przy chorobach skóry) 2 szklanki dziennie przez 1-2 tygodnie, a następnie po 1 szklance dziennie.


Dr Różański podaje również sposób na samodzielne przygotowanie syropu z kwiatów bzu czarnego. Czarny bez kwitnie od maja do lipca. Kwiaty zbiera się, kiedy w pełni zakwitną, czyli najczęściej na początku czerwca, natomiast owoce zbiera się na przełomie sierpnia i września. Syrop ten jest świetnym, naturalnym środkiem wzmacniającym, znakomity na kaszel, ogólne osłabienie organizmu oraz jako środek regulujący przemianę materii. Syrop można pić samodzielnie lub dodawać do herbaty:

Syrop z kwiatów bzu czarnego: zebrać 2 wiaderka 8 l kwiatów bzu, przemielić przez maszynkę do mięsa, zalać 10-12 l wody i zasypać 4-5 paczkami kwasku cytrynowego, zagotować i odstawić na noc. Następnie przecedzić. Podgrzać, dodać 5-6 kg cukru, wymieszać. Wlewać do butelek lub słoików umytych i wypłukancyh w gorącej wodzie, zakręcać na gorąco pokrywkami z uszczelką. Odczekać aż pokrywki zaciągnie. przechowywać w ciemnym i chłodnym miejscu.

Zdjęcie: ziolanazdrowie.pl

Dla dociekliwych:

Działanie i wskazania według doktora Henryka Różańskiego, będącego autorytetem z zakresu biologii, historii medycyny i farmacji, toksykologii, farmakologii oraz fitochemii:

Działanie:

Kwiat: wykrztuśne, przeciwzapalne, odkażające, przeciwropne, napotne, odtruwające, przeciwgorączkowe, moczopędne, przeciwobrzękowe, rozkurczowe, rozgrzewające, uspokajające, nasenne (w stosunku do dzieci), uszczelniające i wzmacniające naczynia krwionośne, przeciwmiażdżycowe, ogólnie wzmacniające, przedłużające działanie witaminy C, regulujące przemianę materii.
Owoc: regulujące wypróżnienia lub lekko przeczyszczające, wzmacniające ogólnie, napotne, przeciwgorączkowe, odtruwające organizm, moczopędne, przeciwbólowe (w przypadku nerwo- i mięśniobóli), żółciopędne, rozkurczowe.
Liść: lekko przeczyszczające, przeciwkaszlowe, wykrztuśne, powlekające (osłaniające), żółciopędne, pobudzające wydzielanie śliny i soku żołądkowego oraz apetyt, wzmacniające ogólnie i naczynia krwionośne, moczopędne, przeciwobrzękowe, przeciwreumatyczne, “czyszczące krew” ze szkodliwych substancji, regulujące metabolizm, odkażające.

Wskazania:

Kwiat: przeziębienie, grypa, odrą i inne choroby zakaźne, gorączka, kaszel, zmarznięcie, stany zapalne gardła, nieżyt zatok, choroby alergiczne, nieżyt układu oddechowego, nieżyt żołądka i jelit, zapalenie migdałków, pękanie naczyń krwionośnych (plamice), miażdżyca, zaburzenia trawienne, zatrucia, choroby skórne, rekonwalescencja, zaburzenia metaboliczne. Zewnętrznie (jednocześnie stosować doustnie): stany zapalne gałki ocznej, spojówek i powiek, przemęczenie, opuchnięcie i łzawienie oczu, pękanie naczyń w oku, stany ropne oczu, zapalenie skóry i narządów płciowych, upławy, ropnie, rany, liszaje, wrzody. Owoc: zaparcia, stany ozdrowieńcze, gorączka, przeziębienie, choroby zakaźne, kaszel, bóle nerwowe, nieżyt oskrzeli i krtani, skąpomocz, zatrucia, choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego (lek wspomagający !), choroby alergiczne. 
Liść: zaparcia, zaburzenia przemiany materii, kamica żółciowa i moczowa, zastoje żółci, po wycięciu pęcherzyka żółciowego, kaszel, przeziębienie, choroby skórne i zakaźne, nieżyt żołądka, zgaga, choroba wrzodowa, pękanie i przepuszczalność naczyń krwionośnych, choroby uczuleniowe, reumatyzm, dna, zatrucia, kora: obrzęki, kamica moczowa, zapalenie nerek i pęcherza moczowego, skąpomocz, krwiomocz, białkomocz, ropomocz, otyłość, gorączka, zatrucia, choroby skórne, zakaźne i przeziębieniowe, reumatyzm, dna, zastoje żółci.

 Główne związki występujące w roślinie
Na podstawie książki: Aleksander Ożarowski, Ziołolecznictwo - poradnik dla lekarzy, PZWL 1992

Kwiaty: zawierają flawonoidy (m.in. rutynę, kwercetynę), kwasy wielofenolowe (m.in. kw. kawowy, kw. chlorogenowy), kwasy organiczne (m.in. kw. walerianowy, kw. ferulowy), związki aminowe (m.in. cholinę, etyloaminę, izobutyloaminę), olejek eteryczny ok. 0,03%, garbnik, sole mineralne do 9%, nieznany związek potopędny i produkty rozpadu glikozydu sambunigryny. 

Owoce: stwierdzono obecność antocyjanów (trzy heterozydy cyjanidyny), garbników ok. 3%, kwasów wielofenolowych, kwasów organicznych (m.in. kw. jabłkowy), witamin (m.in. wit. C, witaminy z grupy B), pektyn ok. 3,5%, związków cukrowych ok. 20%, oraz ślady olejku eterycznego.

 Źródła:

 
prof. Aleksander Ożarowski, Ziołolecznictwo - poradnik dla lekarzy, PZWL 1992

dr Henryk Różański, Zielarstwo i metody fitoterapii .O ziołach i preparatach ziołowych, dzieje fitoterapii; www.rozanski.ch